![]() |
Vliegveld Valkenburg |
Mei 1940 |
| Home | Vóór de Oorlog | Bevelvoering | 4e Regiment Infanterie | Mei 1940 | Verliezen | Documenten | Verdere informatie |
| |
|
Als Cassandra, een roepende in de woestijn. |
Waarschuwingen van Majoor G.J. Sas aan de Generale Staf.
|
Aanvalsdata OKW. |
Waarschuwingen van Sas. |
Mededelingen. |
| 20 april 1939 | Na het meemaken van de parade in Berlijn t.g.v. de 50e verjaardag van de
Rijkskanselier zijn de majoors Calmeijer en Sas onder de indruk van al het nieuwe
wapentuig wat voorbij kwam marcheren. Grote aantallen tanks,
gemechaniseerde infanterie, nieuwe kanonnen, ruim 2000 parachutisten en
honderden vliegtuigen vlogen over. Hij waarschuwt dat er meteen maatregelen genomen moeten worden om eventuele acties van parachutisten onmiddellijk te kunnen bestrijden. Reactie: vangen we op met hooivorken! |
|
| eind mei 1939 | Plannen om Polen binnen te vallen. Op 23 mei heeft Hitler zijn generaals meegedeeld dat Polen bij de eerste beste gelegenheid zal worden aangepakt. Duitse media zijn al een offensief begonnen tegen de Polen. Duitse propaganda pers doet alle mogelijke moeite de lezers wijs te maken dat Polen elk moment Duitsland zal gaan aanvallen en niet omgekeerd. | |
| 25 aug.1939 | 5 augustus 1939 | Waarschuwing dat Polen op de 25e augustus zou worden overvallen. (Dat werd uitgesteld tot 1 september.) |
| 27 augustus 1939 | Polen wordt overvallen met 60 divisies. | |
| 29 augustus 1939 | Lt. Klop meld uit Berlijn dat het Duitse volk niet staat staat te juichen. De bevolking is tegen de oorlog. | |
| 1 sept | 31 augustus 1939 | Datum overval op Polen, 1 september om 00.10, wordt doorgegeven. Erbij werd gemeld dat er gebruik zou worden gemaakt van Duitse (Het bleken Duitse gevangenen in Pools uniform die werden doodgeschoten) soldaten in Poolse uniformen die achter het front opereerden. |
| 28 september 1939 | Na overval op Polen door de Rijkskanselier meldde Sas uit eigen waarneming aan De Haag dat er gevaar
was
en dat het in het westen zal losbreken en onderbouwde zijn veronderstelling
met: Hergroeperingen van troepen op grote schaal nabij de Nederlandse grens, Gesneuvelden werden vervangen door nieuwe dienstplichtigen, Tanks en pantservoertuigen werden gerepareerd, Grote munitie en benzinevoorraden werden aangelegd in het westen van Duitsland. De signalering van pioniereenheden die grote hoeveelheden pontonbruggen klaar hadden liggen, De aanleg van vliegvelden aan de Nederlandse en Belgische grenzen, Zijn ervaringen die hij op uitnodiging van de Abwehr met andere militaire attachés had opgedaan in Polen, Het lezen van het verontrustende boek van Herman Rauschning, "Die Revolution des Nihilismus", waarvan hij een exemplaar had meegenomen. (in Zwitserland gedrukt in Duitsland verboden omdat hier onverholen in stond wat de nazi's van plan waren.) Ditmaal, zo schreef Sas in een brief aan de opperbevelhebber, zouden zij het plan-Schlieffen van 1911 uitvoeren, dat voorzag in een zwenking met een sterke rechtervleugel door zuidelijke Nederland. Zijn tweede voorspelling was, dat over ongeveer zes weken de spanning in het westen zou beginnen. |
|
| 20 oktober 1939 | Bericht en persoonlijk verslag in Den Haag. Nu zal ook heel Nederland worden overvallen en niet alleen Limburg. | |
|
12 nov. 15 nov. 19 nov. 22 nov. 26 nov. |
12 november 1939 |
Op 7 november weer terug in Berlijn verneemt Sas van Oster dat de aanvalsdatum op zondag 12 november ligt, tevens weet Oster te vertellen dat Hitler de bewaakte en beveiligde bruggen in Nederland wil veroveren door Duitsers in Nederlands uniform. Oster doet een dringend beroep op Sas om direct terug te gaan naar Nederland en persoonlijk in Den Haag alles en iedereen te alarmeren. Er is nog tijd om voorbereidingen te treffen zodat de aanval niet als een verrassing hoeft te komen.
Met spoed keert Sas terug naar Den Haag waar hij in de morgen van 8 november
aankomt en dit
meldt aan een commissie uit de ministerraad, bestaande
uit de heren de Geer, van Kleffens en Dijxhoorn,
waarbij tevens de opperbevelhebber aanwezig is. Een koele ontvangst maar
Sas komt direct ter zake. Zijn bron is boven elke verdenking verheven en
voor honderd procent betrouwbaar, verzekert hij. Zeer emotioneel schetst
hij de situatie in Berlijn en verteld uitgebreid wat hij weet zonder de
naam van Oster te noemen. Hij durft er een eed op te doen. Met beide
vingers in de lucht zweert hij dat er geen twijfel mogelijk is. |
| 3 dec. 10 dec. |
30 november 1939 | Aanval is verschoven van 3 naar 10 december. Er is door de Abwehr een uitgebreide studie gemaakt van de Maasovergangen , de bruggen, en hoe de Nederlandse verdediging van die bruggen is georganiseerd. Men was tot de conclusie gekomen dat die bruggen makkelijk waren te veroveren, hetzij door een een commandoactie van buitenaf of van binnenuit door Duitse soldaten in Nederlandse uniformen. Sas voegde er aan toe; het Nederlandse opperbevel moet niet alleen springladingen aanbrengen aan al deze bruggen maar ook zodanige ontstekingsmechanismen dat de bruggen na een verrassende verovering, ook nog van een grote afstand, kunnen worden opgeblazen. |
| 11 dec. 17 dec. 1 jan. |
7 december 1939 | Aanval is uitgesteld tot 17 december maar kan best
nogmaals door het slechte weer uitgesteld worden. Het OKW in Zossen gaat
er van uit dat de onderwater gezette gebieden in Nederland, de
Waterlinie, waarin de Duitse Generale staf wel een behoorlijke hindernis
voor een snelle opmars ziet, dat deze inundaties omstreeks 17 december
een heel lage waterstand zullen hebben.
De aanval zal plaats vinden met behulp van eenheden in Hollandse uniformen, van pantsereenheden en van parachutisten. Het vermogen om weerstand te bieden wordt niet hoog aangeslagen. Men is er van overtuigd dat passende en handige aanbiedingen een einde kunnen maken aan een verzet dat, naar men meent, zich tot de oppervlakte zal beperken. Een van de aanwijzingen voor een gematigde weerstand is dat de huizen in de buurt van grote te vernielen kunstwerken (bruggen ed) niet ontruimd zijn. Deze grote werken zullen onmiddellijk geïsoleerd worden door Stuka's teneinde te voorkomen dat deze vernietigd worden. De toestand van de Duitse divisies aan de Nederlandse en Belgische grens is zeer moeilijk; de troepen zijn letterlijk in de modder ingekoekt. Men concentreert reserve troepen in de Harz. Geen troepen-concentraties in Slowakije of Oostenrijk. Holland moet het onmogelijke doen om zich te verdedigen tegen de onvermijdelijke aanval. |
| 14 jan. | 10 jan 1940 | Bevestiging van de militair attaché dat de buitgemaakte papieren bij Maasmechelen echt zijn. Aanval 14 januari. |
| Half jan. 1940 | De 9e pantserdivisie, die in het rayon Rheine - Osnabrück - Munster is gelegen, volgt bij de invasie globaal de weg; 's Hertogenbosch - de Langestraat - Rotterdam." | |
| 17 jan. | 14 jan 1940 | Aanval verplaatst naar 17 januari. |
| 20 jan. | 19 jan. 1940 | Aanval blijft voorlopig uit, er is geen nieuwe datum vastgesteld |
| 3 feb. 1940 | De aandacht van Hitler is nog steeds gevestigd op Nederland en België. Het is niet onmogelijk dat er iets zal worden ontketend wanneer het weer daarvoor gunstig is. De geheimhouding is scherper geworden. Waarschijnlijk zal ik niet meer in staat zijn op tijd te waarschuwen. Het schijnt dat men geruststellende berichten wil verspreiden om de waakzaamheid van het Westen in slaap te sussen. | |
| 18 mrt. |
29 Feb. 1940 | Op 29 februari stuurt Sas het volgende codetelegram naar Den Haag:
Het schijnt dat er nieuwe operatieplannen worden bestudeerd en dat in elk daarvan de gedachte om een verrassing op een bepaald punt van het Westfront te verwezenlijken volkomen is opgegeven. Men streeft nu naar een aanvalsplan met twee zwaartepunten, één in de richting van Maastricht en één gericht op de scharnier van de Franse en Luxemburgse grens. Deze hoofdaanvallen worden begeleid door offensieve acties langs het hele front, in het Noorden verlengd tot de zee (Eemsmonding). De actie in het Noorden zou worden uitgevoerd door het achtste of achttiende leger, onder bevel van generaal Von Kluge, gelijktijdig met een maritieme operatie vanuit Borkum naar Den Helder. Het gaat hier overigens om studieplannen; geen enkele beslissing is genomen of staat op het punt te worden genomen. Zegsman heeft niet de indruk dat een dergelijke beslissing zal worden getroffen vóór begin April. |
| 22 mrt. | 21 maart 1940 | Ik bezit geen enkel element om mijn mening met enige
nauwkeurigheid op te baseren. De geheimhouding wordt steeds scherper
bewaard. Ik heb het gevoel dat er binnen veertien dagen niets zal
gebeuren, maar dat er binnen vier weken een offensief in het Westen zou
kunnen worden ontketend.
Ik herhaal dat, te oordelen naar brokstukken van gesprekken, naar de houding van de stafofficieren, en naar hun denkwijze, het moet gaan om een totale aanval op het hele front, met inbegrip van België en Nederland tot aan de Noordzee. Deze aanval zou worden uitgevoerd met hoofdstoten in de richting van Maastricht en van de scharnier tussen de Franse en Luxemburgse grens. Zij zou worden aangevuld door een marineactie op de Nederlandse kust. Wat Nederland betreft zou het niet slechts gaan om het terugdringen van de Nederlandse strijdkrachten, maar om hun vernietiging. Ik geloof niet in een aanval op Frankrijk alleen, noch in een schending beperkt tot Luxemburgs grondgebied. |
| 13 april 14 april |
2 april 1940 | Het is onjuist te menen dat er niets zal gebeuren aan het Westelijke front. Ik ben diep overtuigd dat het spoedig zal losbarsten. Ik kan geen vaste datum aangeven, maar mijn persoonlijke indruk is dat 15 april het begin zou kunnen zijn van een offensieve actie tegen Denemarken in de richting van Noorwegen, en drie of vier dagen later tegen België en Nederland. Ik herhaal dat ik absoluut overtuigd ben van een offensief in het Westen. |
| 3 april 1940 | De volgende dag al, op 3 april, is het
Nederlandse gezantschap in Berlijn in rep en roer wanneer Sas, tegen het
eind van de middag binnen komt stormen met een opgewonden verhaal dat
meteen naar Den Haag moet. Zijn vertrouwde relatie heeft hem zojuist
verteld: je zult het misschien niet geloven maar er staat een
grootscheepse expeditie klaar om Denemarken en Noorwegen te bezetten. De
troepen voor Noorwegen zijn, of worden, al ingescheept in Schwinemünde
en Stettin. De bezetting begint op dinsdag (9 april). Daarna volgt het
offensief in het Westen. Deze operatie is een persoonlijk plan van de
Führer. Het is zo geheim dat niemand behalve de allerhoogste top het
weet. Dat zijn in heel Duitsland op het ogenblik vijf mensen. Ik ben de
zesde. Doe wat je kunt. Het is van het grootste belang dat Denemarken,
Noorwegen en Engeland worden gewaarschuwd. Sas gaat meteen aan de slag en wil een gecodeerd telegram naar Den Haag sturen maar omdat de hoogste baas, de gezant niet aanwezig is, die moet zijn paraaf zetten onder alle streng geheime cijfertelegrammen, kiest hij een andere weg. Hij neemt de telefoon en belt de adjudant van minister Dijxhoorn, kapitein Kruls, één van de weinigen die hij nog vertrouwt. In versluierde taal geeft Sas aan wanneer de aanval te verwachten is. Het is een primitieve code, die ze al eerder hebben afgesproken, namelijk toen Sas in Den Haag was en Kruls hem de denigrerende opmerkingen liet lezen waarin de berichten uit Berlijn belachelijk werden gemaakt. Sas zegt tegen Kruls via de telefoon: 'Ik kom binnenkort in Nederland en dan zou ik graag met je willen eten, dat zal dus moeten zijn op 9 mei'."' De code houdt in dat de aanval een maand eerder te verwachten is dan 9 mei, dus op 9 april. Sas heeft via de open telefoonlijn, die zeker wordt afgeluisterd, niet de mogelijkheid om aan te geven dat het om een gelijktijdige invasie van Denemarken en Noorwegen gaat, gevolgd door een aanval op het Westen. Pas 's avonds, wanneer de gezant terug is, wordt alsnog een uitgebreider telegram gestuurd naar Den Haag: Geloofwaardige bron meldt aan de militaire attaché invasie zeker van Denemarken en Noorwegen in begin volgende week, vermoedelijk dinsdag (negen april). Groot gevaar voor aanval, hetzij tegelijk, hetzij korte tijd later, tegen Nederland, België en Frankrijk. De dag er na, op donderdag 4 april, waarschuwde hij de Deense attaché en de kanselier van de Noorse legatie in Berlijn. |
|
| 10 april 1940 | Brief nr 228, zeer geheim. | |
| 11 april 1940 | Brief nr 230, zeer geheim. Bij het OKW is men van mening dat de toestand in het noorden niet duidelijk is en zal leiden tot hergroepering, speciaal van de luchtstrijdkrachten. Dit brengt met zich een uitstel van het offensief in het Westen, dat echter niet is opgegeven. | |
| Half april. | De pantserdivisie, die in het rayon Rheine - Osnabrück - Munster is gelegen, bijzonder te doen gadeslaan aangezien een verplaatsing van deze pantserdivisie naar het zuiden een indicatie is voor onmiddellijk gevaar van een invasie. De route van die de pantserdivisie zou bij de invasie globaal zijn; 's Hertogenbosch - de Langestraat - Rotterdam. | |
| 21/22 april 24 april |
20 april 1940 | Brief nr 250, zeer geheim. Uitgebreid overzicht naar Den Haag, waarin hij nogmaals herinnert aan zijn eerdere waarschuwingen en waarin hij zijn gelijk wil halen want inmiddels is vast komen te staan dat het offensief tegen het westen inderdaad kort na de invasie in Scandinavië had moeten beginnen. Dat er niets gebeurd komt omdat de verovering van Noorwegen niet zo eenvoudig verloopt als Hitler heeft gedacht, de Noorse tegenstand is heviger dan verwacht. |
| 24 april 1940 | Brief nr 261. Mijn vertrouwde relatie deelde mij gisteravond mee dat Hitler dezer dagen een brief van Mussolini heeft gericht, welke brief, naast een exposé van de situatie in Noorwegen, tevens de mededeling schijnt te hebben bevat, dat spoedig tot een offensief in het Westen zal worden overgegaan. | |
| 1 Mei. 5 Mei. 6 Mei. 7 Mei. |
27 april 1940 | Brief nr 266. De situatie wisselt van uur tot uur. Het is zeer wel mogelijk dat het tijdstip weer - zoals vaak gebeurd - wordt verschoven. Hier mag niet uit worden afgeleid dat het plan om in het Westen de beslissing te forceren van de baan zou zijn. |
| 8 Mei. | Maandag 6 mei 1940 | Aanvalsdatum 8 mei, 's morgens in alle vroegte. De troepen zijn nu al in de uitgangsstellingen gebracht en kunnen binnen twaalf uur, wanneer het definitieve bevel wordt gegeven, tot de aanval overgaan. Waarschijnlijk kort voorafgaand aan de aanval, een ultimatum zal worden gesteld aan Nederland en België. Duitse diplomaten werken aan een dossier waarin Nederland en België ervan worden beschuldigd allerminst neutraal te zijn. |
| 9 Mei | Dinsdag 7 mei | De aanval is een dag verschoven. |
| Woensdag 8 mei, 23.10 uur. |
Aarzeling en zenuwachtigheid in Rijkskanselarij en Opperbevel weermacht. Volgens gebruikelijke informant zou alles weer op losse schroeven staan. | |
| 10 Mei | Donderdag 9 mei. Begin van de middag |
Hitler heeft vanmiddag de ontketening van het offensief over het hele front Nederland-België-Luxemburg vastgesteld voor 10 mei bij het aanbreken van de dag. Het bevel kan nog herroepen worden, maar niet later dan 21 uur vanavond. |
| 10 Mei. | 9 mei. 22.35 uur. | Telefonisch; Morgen vroeg, bij het aanbreken van de dag! |